Cell Metabolism dergisinde yayımlanan yeni araştırma, deri altı yağ hücrelerinin saç kökü kök hücrelerini yeniden aktive eden yağ asitleri salgıladığını gösterdi. Bilim insanları, bu bulgunun gelecekte saç dökülmesine karşı topikal tedavilere kapı aralayabileceğini söylüyor.
Tayvan’daki Academia Sinica’dan araştırmacılar, derideki yağ hücrelerinin yalnızca enerji deposu olmadığını, aynı zamanda saç kökü yenilenmesinde kilit rol oynadığını ortaya koydu. Yaralanma sonrası “lipoliz” adı verilen süreçle yağ hücrelerinden salınan tekli doymamış yağ asitleri, saç kökü kök hücrelerini metabolik olarak harekete geçiriyor. Bu moleküller hücrelerde enerji üretimini artırarak uyku hâlindeki saç köklerini yeniden büyümeye zorluyor.
Araştırmacılar yara modelinde deride makrofajların hızla dermal yağ tabakasına göç ettiğini; burada serum amiloid A3 (SAA3) aracılı mekanizmalarla adiposit lipolizini tetikleyip serbest yağ asitleri salındığını gösteriyorlar. Açığa çıkan monounsaturated fatty acids (tekli doymamış yağ asitleri) eHFSC’ler tarafından CD36 aracılığıyla alınıyor; bu da transkripsiyon koaktivatörü Pgc1-α aktivasyonuna yol açıyor. Sonuçta yağ asidi oksidasyonu (FAO) ve mitokondriyal biyogenez artıyor, hücre enerji üretimi yükseliyor ve kök hücreler sessizlik (quiescence) hâlinden çıkıp proliferasyona giriyor, yani saç büyümesi tetikleniyor. Araştırma ayrıca topikal yağ asidi uygulamasının tek başına eHFSC aktivasyonu ve saç büyümesini desteklediğini rapor ediyor.
Farelerde başarılı sonuç veren mekanizmanın insanlar için de potansiyel taşıdığı belirtilse de uzmanlar klinik denemeler yapılmadan erken umutlara kapılmamak gerektiği konusunda uyarıyor.
Yakın zamanda benzer fikirlerle saç çıkaran formüller üretilmeye başlar, zira mantık basit olarak dokuyu aşındırıp, tekli doymamış yağ asitleriyle kıl köklerini tetiklemek. Deri hasarı yerine kıl kökleri uyarabilecek bir hasar bırakmak sonrasında tekli doymamış yağ asitli bir serumla beslemek daha güvenli olabilir.
Kaynakça:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41130201/
https://www.cell.com/cell-metabolism/fulltext/S1550-4131%2825%2900397-3
https://www.baumanmedical.com/breakthrough-hair-regrowth-serum-from-taiwan/
